Boodschap zonder waardeoordeel: 'doceren is doseren'

Lesgeven is een mooi vak. Het is mooi te constateren, dat het geven van les steeds meer gezien wordt als het begeleiden van mensen in het leerproces: coachen.

Coachen is een vaardigheid die de meesten van ons van nature bezitten. We willen immers niets liever dan onze kennis overbrengen op een ander. De één gaat dit gemakkelijker af dan de ander.

Coachen is één van de belangrijkste onderdelen van de beoordeling van de praktijkbeoordeling van het IBKI. Buiten dat is coachen een manier je te onderscheiden van andere rijscholen en collega's. Mooi in dit kader is een opmerking van Johan Postema die ooit tegen me zei: ' doceren is doseren' en dat vind ik een mooie uitspraak, want het is echt zo. Geinspireerd door de applicatie 'communiceren met handen en voeten' ben ik me in dit onderwerp gaan verdiepen. Ik wil mijn ervaringen graag met jullie delen.

Hoe vaak komt het niet voor, dat een leerling bij je terugkomt na de uitvoering van een oefening waarbij je vraagt: 'En, hoe ging het?'. De leerling zal al snel antwoorden 'goed!'.

Je kunt je hier als coach onderscheiden door geen genoegen te nemen met dit antwoord.

Er zijn natuurlijk meerdere wegen die naar Rome leiden. Hier een paar alternatieven:

Verbaal:

•  Wat vond je precies goed gaan?

•  Waren er zaken waar je minder tevreden over was?

•  Als je deze uitvoering vergelijkt met de vorige, wat waren dan de verschillen?

•  Als je de oefening zo meteen nog een keer uitvoert, wat ga je dan anders doen?

•  Stel, dat je dit op de openbare weg uitvoert, hoe zal het andere verkeer hier op reageren?

Non-verbaal:

•  Wat straalt de leerling uit als hij/zij bij je terugkomt ( denk aan zuchten, zweten, oogopslag, schouders)

•  Hoe komt de motor tot stilstand: gehaast, slordig, netjes. Bewoord dit daarna, dit bied aanknopingspunten tot verbeteren!

Tips:

•  Praat rustig(er), gebruik meer tijd voor de woorden

•  Neem dezelfde houding aan als je leerling

•  Als de leerling onrustig/ gespannen is neem dan de gespannen houding even over en buig deze gedurende het gesprek om in een rustigere

•  Doe geen aannames, bijvoorbeeld:

•  'zo, dat was een onrustige remming'  vs 'hoe voelde die remming' (de leerling zal snel toegeven dat de remming wat onrustig is, dit biedt aanknopingspunten om de leerling zelf het antwoord te laten geven wat er verbeterd kan worden

•  'dat ging goed hè' vs 'wat vond je ervan' of ' hoe voelde dat' of ' tevreden?' ( met name perfectionistische mensen zijn niet snel tevreden, door gelijk het label 'goed' eraan te hangen is je oordeel minder 'betrouwbaar' )

•  Wat zie je in de ogen :onrust, spanning, vermoeidheid, berusting, frustratie. Let op: benoem wat je ZIET, niet je conclusie want dat is een aanname (' wat kijk je boos' vs 'is er iets')

Succes met coachen! Tips en opmerkingen van jullie kant worden gewaardeerd!

Robert van der Kolk

E: robert@movica.nl